Phân tích bài thơ Tự Tình 2

Đề bài: Em hãy phân tích bài thơ “Tự Tình 2”  của Hồ Xuân Hương

Bài làm

Hồ Xuân Hương được mệnh danh là Bà chúa thơ Nôm, thơ của bà như đả kích sâu cay vừa có nghĩa thanh lại như vừa có nghĩa tục. Tuy nhiên các sáng tác của bà như lại thể hiện thật sâu sắc những thân phận của người phụ nữ thật thâm thúy và cảm động biết bao nhiêu. Trong chùm thơ “tự tình” của bà thì một nhân vật một người phụ nữ cũng đã quá lứa lỡ thì có duyên phận hẩm hiu như được lột tả một cách cắt cứa nhất trong bài thơ thứ hai:

"Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn,

Trơ cái hồng nhan với nước non.

Chén rượu hương đưa say lại tĩnh,

Vầng trăng bống xế khuyết chưa tròn.

Xiên ngang mặt đất rêu từng đám,

Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn.

Ngán nỗi xuân đi, xuân lại lại,

Mảnh tình san sẻ tí con con!".

Mở đầu bài thơ này người ta dường như thấy được không gian buổi đêm bà tỉnh dậy lúc canh khuya. Hoặc ta cũng có thể nghĩ rằng có thể nhân vật như cũng đã thao thức suốt đêm khuya với một tâm trạng ngổn gang phiền muộn. Thế rồi ta như nghe thấy được tiếng âm thanh "văng vẳng" của tiếng trống từ một chòi canh xa dường như cứa đưa lại như thúc giục thời gian trôi nhanh biết bao nhiêu. Đã vậy, câu thơ "Canh khuya văng vẳng trống canh dồn". Hay cụm từ "Hồng nhan" là sắc mặt hồng, chỉ người phụ nữ. Còn đối với từ "Trơ" như cũng đã chỉ ra đó có nghĩa là lì ra, trơ ra, chai đi, mất hết cảm giác. Thực tế cho thấy được rằng chính "Nước non": chỉ cả thế giới tự nhiên và xã hội hiện nay như thế nào.

Ý thơ "Trơ cái hồng nhan với nước non" đã thật tinh tế khi đã nói lên một tâm trạng đó chính là trải qua nhiều những nỗi buồn đau quá con người dường như “trơ” lại như gỗ đá mà thôi. Tất cả các ý nhiệm dường như cũng đã mất hết đi. Và hay đó còn chính là một cái duyên phận quá hẩm hiu biết bao nhiêu. Thông qua đó thì tác giả cũng như cho thấy được rằng xã hội phng kiến đó dường như cũng đã thối nát biết bao nhiêu.

Xem thêm:  Em hiểu thế nào là việc chia sẻ và đồng cảm trong xã hội ngày nay

Ngay chính ở đằng sau hai câu đề là những tiếng thở dài ngao ngán. Tất cả như cũng cố vẫy vùng để thoát ra, bươn ra khỏi cái nghịch cảnh nhưng đâu dễ! Tiếp theo là hai câu thực đó chính là câu:

"Chén rượu hương đưa say lợi tỉnh,

Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn".

Với hai câu thơ này ta dường như cũng đã thấy được chính nghệ thuật đối rất thần tình đó chính là "Chén rượu" với "vầng trăng". Ngay ở bên trên thì "hương đưa", dưới lại có "bóng xế". Dường như một sự đặc biệt ba chữ "say lại tỉnh" vời "khuyết chưa tròn" đăng đối, hai từ này dường như cũng đã khéo léo mà hô ứng nhau làm nổi bật nhất về chính bi kịch về thân phận người đàn bà dang dở, cô đơn. Có lẽ ta như cũng đã thật uốn mượn chén rượu để khuây khoả lòng mình cho vơi đi nỗi buồn tủi. Nhưng khi uống lại càng nhận rá được những nỗi thống khổ của chính mình. Hồ Xuân Hương dường như cũng cứ buồn tủi cho chính mình. Bao giờ trong người con gái này cũng có được sự khao khát đến mãnh liệt biết bao nhiêu. Nhưng thật đáng thương khi tuổi xuân lại cứ nhạt theo năm tháng “bóng xế”. Biết bao nhiêu hi vọng như cũng đã gắn với niềm khát vọng cũng chẳng thể nào có thể nguôi ngoai khi nó cứ ngày gắn với những sự đau buồn biết bao nhiêu. Và mơ ước một hạnh phúc thì đối với thân phận người con gái cũng đã quá lứa lỡ thì lại thực là khó khăn.

Xem thêm:  Bài 19 - Thuyết minh về một phương pháp (cách làm)

Phan tich bai tho tu tinh - Phân tích bài thơ Tự Tình 2
Em hãy phân tích bài thơ “Tự tình 2”  của Hồ Xuân Hương

Người đọc như thấy được chính trong hai câu trong phần luận, tác giả lấy cảnh để ngụ tình. Đồng thời ta như biết được trong hai câu thơ tả cảnh "lạ lùng" được viết ra giữa đêm khuya khoắt như trong một tâm trạng chán ngán, buồn tủi biết bao đó là câu:

"Xiên ngang mặt đất rêu từng đám,

Đâm toạc chân mây đá mấy hòn".

Ta dường như cũng đã thấy được chính với ý tứ thơ cấu trúc tương phản để làm nổi bật cái dữ dội, sự phản kháng quyết liệt. Ta như thấy được bình thường thì đám rêu như cũng thật là mềm yếu thế mà cũng như đã "xiên ngang mặt đất" như vậy. Và quả thực chỉ có rải rác đó chính "đá mấy hòn" mà cũng có thể "đâm toạc chân mây. Dùng những động từ thật mạnh mẽ có thể kể đến đó chính là với hai câu thơ. Ta như thấy được hơn hết, trước hết cho ta thấy thiên nhiên tiềm ẩn một sức sống đang bị nén xuống đã bắt đầu bật lên mạnh mẽ vô cùng. Thực sự đã ai đọc thơ của Hồ Xuân Hương thì mới có thể cảm nhận được rằng thiên nhiên không hề nhẹ nhàng mà lúc nào có cũng trong tư thế có hành động cụ thể. Thực sự thông qua đây ta như mới hiểu được rằng con người của nữ sĩ cũng đã trải qua rất nhiều những sự biến động lớn đến nhường nào. Và cũng thế nên trong thơ mới có những câu như:

"Mõ thảm không khua mà cũng cốc,

Chuông sầu chẳng đánh cớ sao om ?".

Có lẽ, rất dễ nhận thấy được rằng, chính cả nỗi đau trần thế như dồn tụ lại đáy lòng một người đàn bà cô đơn. Những sự khao khát được sống trong hạnh phúc, được làm vợ, và cả thiêng chức làm mẹ như mọi người đàn bà khác. Nhưng như người ta đã từng nói thành quy luật đó chính là "hồng nhan bạc mệnh". Và ta như cũng đã thấy được rằng cứ mỗi đêm mà về càng về khuya, người đàn bà không thể nào chợp mắt được, trằn trọc, buồn tủi, thế rồi cũng như lại thấy bị tủi thân khi đơn chiếc, thiếu thốn yêu thương. Thật dễ nhận ra được quy luật đó chính là mùa xuân đi rồi xuân trở về, mà tình yêu của bà dường như đã là “mảnh tình” chứ không phải là một thứ tình cảm viên mãn. Mảnh tình này còn lại bị san sẻ chỉ được " tí con con", phải cam chịu cảnh ngộ đó là câu:

Xem thêm:  Nghị luận văn học: Quan niệm nhân sinh mang màu sắc hiện đại của Nguyễn Công Trứ được thể hiện qua bài thơ "Bài ca ngất ngưỡng"

"Ngán nỗi xuân đi, xuân lại lại,

Mảnh tình san sẻ tí con con".

Thực sự những chữ, mỗi chữ như rưng rưng những giọt khóc. Câu thơ này, tâm trạng này được nữ sĩ nói rõ thêm trọng bài "Lấy chồng chung" đó là:

"Kẻ đắp chăn bông, kẻ lạnh lùng,

Chém cha cái kiếp lấy chồng chung,

Năm thì mười hoạ hay chăng chớ

Môt tháng đôi lẩn có cũng không!.".

Thực sự ta như thấy được "Tự tình" được đánh giá chính là lời tự than, nó dường như cũng chính là một sự tự thương xót, buồn tủi cho duyên số, duyên phận hẩm hiu của mình. Người phụ nữ như lại càng thao thức cô đơn, càng buồn tủi. Đồng thời nếu như càng buồn tủi, càng khao khát được sống trong hạnh phúc trọn vẹn, đầy đủ nhưng thực tại lại thật nghiệt ngã và chua chát. Qua đây người ta như hiểu được nỗi lòng của thi sĩ và càng cảm mến bà hơn.

Minh Nguyệt