Soạn bài Cụm danh từ


    Lời giải chi tiếtI. CỤM DANH TỪ LÀ GÌ?1. Các từ ngữ được in đậm trong câu sau bổ sung ý nghĩa cho nhưng từ nào?Ngày xưa, có hai vợ chồng ông lão đánh cá ở với nhau trong một túp lều nát trên bờ biển.Trả lời:Những từ in đậm...

    Lời giải chi tiết

    I. CỤM DANH TỪ LÀ GÌ?

    1. Các từ ngữ được in đậm trong câu sau bổ sung ý nghĩa cho nhưng từ nào?

    Ngày xưa, có hai vợ chồng ông lão đánh cá ở với nhau trong một túp lều nát trên bờ biển.

    Trả lời:

    Những từ in đậm bổ nghĩa trong câu:

    –  Xưa: bổ nghĩa cho ngày,

    –  Hai: bổ nghĩa cho có, hai vợ chồng;

    –  Ông lão đánh cá: bổ nghĩa cho vợ chồng;

    –  Một: bồ nghĩa cho túp lều;

    –  Nát trên bờ biển bổ nghĩa cho túp lều.

    2. So sánh các cách nói sau đây rồi rút ra nhận xét về nghĩa của cụm danh từ so với nghĩa của một danh từ:

    –  túp lều / một túp lều

    –  một túp lều / một túp lều nát

    –  một túp lều nát / một túp lều nát trên bờ biển.

    Trả lời:

    – Một túp lều: xác định được đơn vị

    – Một túp lều nát: xác định được tính chất, tình trạng của sự vật

    – Một túp lều nát trên bờ biển: xác định được tính chất của sự vật

    Nghĩa của cụm danh từ đầy đủ hơn nghĩa của một mình danh từ. Số lượng phụ ngữ càng tăng, càng phức tạp hoá thì nghĩa của cụm danh từ càng đầy đủ hơn.

    3. Tìm một cụm danh từ. Đặt câu với cụm danh từ ấy rồi rút ra nhận xét về hoạt động của cụm danh từ so với một danh từ.

    Trả lời:

    –  Ví dụ một cụm danh từ: những bông lúa

    –  Đặt câu. Những bông lúa uốn câu nặng trĩu.

    –   Nhận xét: Cụm danh từ hoạt động trong câu như một danh từ (có thể làm chủ ngữ, làm phụ ngữ; khi làm vị ngữ thì phải có từ là đứng trước.

    II. CẤU TẠO CỦA CỤM DANH TỪ

    1. Tìm cụm danh từ có trong câu sau:

    Vua sai ban cho làng ấy ba thúng gạo nếp với ba con trâu đực, ra lệnh làm sao phải nuôi cho ba con trâu ấy đẻ thành chín con, hẹn năm sau phải đem nộp đủ, nếu không thì cả làng phải tội.

    (Em bé thông minh)

    2. Liệt kê những từ ngữ phụ thuộc đứng trước và sau danh từ trong các cụm danh từ trên, sẵp xếp chúng thành loại.

    3. Điền vào mô hình cụm danh từ đã tìm được vào mô hình cụm danh từ

    Trả lời:

    1. Các cụm danh từ có trong câu:

    –  làng ấy

    –  ba thúng gạo nếp

    –  ba con trâu đực

    –  ba con trâu ấy

    –  chín con

    –  năm sau

    –  cả làng.

    2. Liệt kê những từ ngữ phụ thuộc:

    –  Các từ ngữ phụ thuộc đứng trước danh từ: cả, ba, chín

    –   Các từ ngữ phụ thuộc đứng sau danh từ: ấy, nếp, đực, sau.

    *  Sắp xếp chúng thành hai loại:

    –   Các phụ ngữ đứng trước có hai loại:

    + cả

    + ba, chín

    –   Các phụ ngữ đứng sau có hai loại:

    + nếp, đực, sau

    + ấy

    3. Điền các cụm danh từ vừa tìm được vào mô hình cụm danh từ:

    Phần trước

    Phần trung tâm

    Phần sau

    t2

    t1

    t1

    t2

    s1

    s2

     

     

    làng

     

     

    ấy

     

    ba

    thúng

    gạo

    nếp

     

     

    ba

    con

    trâu

    đực

     

     

    ba

    con

    trâu

     

    ấy

     

    chín

    con

     

       

     

     

    năm

     

    sau

     

     

    cả

    làng

     

     

     

    LUYỆN TẬP

    1. Tìm các cụm danh từ có trong những câu văn trong bài tập 1. Điền các cụm danh từ đó vào mô hình cụm danh từ.

    Trả lời:

    *  Các cụm danh từ có trong các câu:

    a)  một người chồng thật xứng đáng

    b)  một lưỡi búa của cha để lại

    c)  một con yêu tinh ở trên núi có nhiều phép lạ.

    *  Điền vào mô hình cụm danh từ:

    Phần trước

    Phần trung tâm

    Phần sau

    t1

    t2

    T1

    T2

    s1

    s2

     

    môt

    người

    chồng

    thật xứng đáng

     

     

    một

    lưỡi

    búa

    của cha để lại

     

     

    một

    con

    yêu

    ở trên núi, có nhiều phép lạ

     

    2. Tìm các phụ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống trong đoạn trích thuộc bài tập 3

    Trả lời:

    Các phụ ngữ được diền như sau:

    –  Chàng vứt luôn thanh sắt ấy xuống nước.

    –  Thận không ngờ thanh sắt vừa rồi lại chui vào lưới mình.

    –  Lần thứ ba, vẫn thanh sắt cũ mắc vào lưới.